Spaansgezinde stadhouder en zijn Betuwse fortificatiën

1574 Gillis van Berlaymont, de Spaansgezinde stadhouder van Gelre, bemoeit zich uiteraard op allerlei fronten met de fortificatiën binnen de grenzen van zijn gewest. Om de roverijen op de Rijn tegen te gaan, besluit hij in januari 4 á 5 schepen uit te rusten en een nieuw fort te bouwen bij de Bijlandt (Pannerden).

In maart trekken enkele Staatse eenheden rond in de Tielerwaard en besluit Van Berlaymont daarom een fort op te richten bij Geldermalsen. Sowieso vindt hij dat het werk aan de fortificatiën moet opschieten. In juli overweegt hij het fort bij Herwijnen te vergroten omdat Bommel nog steeds in Staatse handen is, maar in augustus lijkt het daar rustiger te zijn. De Staatse communicatie tussen Bommel en Buren wordt volgens Van Berlaymont al voldoende bemoeilijkt door de bezetting van het fort bij Tuyl.

Gelders Archief, toegang 124: Hof van Gelre en Zutphen, inventarisnrs. 867, 894, 936 en 950.