Vergraven landen voor vestingwerken van Doesburg

1701-1758 Bij de aanleg van onze uitgebreide stadvestingwerken en linies zijn talloze hectaren grond vergraven, boerderijen en huizen gesloopt, waterlopen omgelegd enzovoort. Het had dus nogal wat voeten in de aarde, voor de vestingen daadwerkelijk het uiterlijk hadden dat de heren ingenieurs en officieren ontwierpen op hun tekentafel.

De vesting Doesburg werd in 1673 compleet ontmanteld door de Fransen, of door boeren in hun opdracht. De negen bastions, vier ravelijnen en twee hoornwerken verdwenen vrijwel allemaal. Tussen 1701 en 1730 werd de stad echter opnieuw versterkt, naar plannen van Menno van Coehoorn.

De aanleg van deze tweede fase van vestingwerken betekende een grote verandering van het buitengebied van de stad. In 1758 wordt op basis van een kaart van 1701-1703 van Johan Beunink een flink aantal kaarten gemaakt van de landerijen die vanwege het vele werk aan de vesting zijn ‘vergraven, ingesloten, bedorven, geoccupeerd en verruïneerd’. In 1740 wordt er opnieuw aan de vesting gewerkt en publiceert ingenieur Hertell zijn nieuwe ideeën voor versterking van de stad, met name van de linker IJsseloever en het Broekhuizer Water. Op een aantal kaarten in het archief zijn de nieuwe plannen ingetekend.

Voor wie een beeld wil hebben van de vesting voor de Fransen deze afgroeven: een fraaie reconstructietekening uit 2008 geeft een goed beeld van de vestingwerken van Doesburg uit 1654.

Nationaal Archief, toegang 4.OPV: Plans van Vestingen der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnrs. D60-D80