Aanpassingen Fort bij tol nr. 1 brengt ook naamswijziging

1847-1884 Fort Altena, bij Werkendam, wordt in 1847 gebouwd als het Fort bij tol nr. 1. Het fort (in feite een aarden redoute met toren) en de nabijgelegen batterij sluiten de weg van Gorinchem naar Breda en de Uppelse Dijk af.  De oorspronkelijke naam verwijst naar de tol op de straatweg. Bij de aanleg moeten er zoals gebruikelijk allerlei overeenkomsten worden gesloten met de originele en aangrenzende grondeigenaren, die in de verboden kringen verblijven. In de jaren voor 1880 wordt het fort uitgebreid met bomvrije kazernes, vier remises en een fortwachterswoning. Het krijgt tevens verbeterde bewapening en gezichtsdekking. Vanaf dat moment draagt het ook de nieuwe naam Fort aan de Uppelsche dijk.

Van de vroege periode zijn enkele ontwerptekeningen bewaard, maar vooral ook de correspondentie met de particuliere grondeigenaren. Zij bevinden zich in de verboden kringen en moeten vertrekken of krijgen zware beperkingen opgelegd. Kort voor de verbouw verschijnen er nieuwe plannen en kaarten over de verboden kringen rond het fort. Na de afronding van de wijzigingen wordt in 1881 een fraaie tekening gemaakt waarop die verbeteringen zijn aangegeven.

Nationaal Archief, toegang 2.13.37: Koninklijke Landmacht: Genie: Verboden Kringen, inventarisnr.

Idem, toegang 42.24.4.EAIZH: Kaarten en tekeningen van de eerstaanwezend ingenieurs der Genie in Zuid-Holland, inventarisnrs. 49 t/m 52.

Idem, toegang 4.OSPV: Situtatieplans van Vestingen der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnr. H78.

Idem, toegang 4.OGT: Kaarten en tekeningen van de afdeling Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnr. 161, 162, 608 en 634.