Plannen voor versterking van de oostelijke frontier

1817-1870 Kort na de stichting van het nieuwe Koninkrijk der Verenigde Nederlanden, onder koning Willem I, ontstaan plannen voor de versterking van de zogenaamde oostelijke frontier: de grens tussen de Nederlanden en de staten binnen de Duitse Bond, waaronder het Pruisen van Frederik Willem III (zie foto). In 1817 wordt een grote topografische kaart van het gebied getekend, gebaseerd op de bestaande kaartbladen en geografische gegevens. De set bestaat uit 18 aaneensluitende bladen. Er verschijnt een memorie met voorstellen ter versterking van de betreffende vestingen, die wordt begeleidt door situatiekaarten en vestingplans. Maar het plan wordt niet uitgevoerd.

De oostelijke frontier wordt echter niet helemaal veronachtzaamd. In 1840 verschijnt er een memorie over de vestingen tussen Doesburg en Nijmegen. In de jaren zestig is een commissie actief die de oostelijke frontier structureel onderzoekt, echter zonder noemenswaardig en structureel resultaat. In 1870 tenslotte, als een grote inventarisatie en adviesronde plaatsvindt over bewapening van de forten, linies en vestingen, krijgt ook de oostelijke frontier nog een eigen rapportage. Met de vestingwet van 1874 verliest de oostelijke linie haar functie en worden de vele vestingen stuk voor stuk ontmanteld.

Nationaal Archief, toegang 2.13.15.01: Archief van de Koninklijke Landmacht: Generale Staf, inventarisnr. 21.

Idem, toegang 4.OBGK: Binnenlandse Gedrukte Kaarten behorende tot het archief der Genie, inventarisnr. P3.105.

Idem, 4.OMM: Memories der Genie, Kaarten, Plans, Atlassen en Verslagen van Commissies op het Gebied van de Defensie afkomstig van het Ministerie van Oorlog, inventarisnrs. 268, 269 en 270.

Idem, toegang 4.OPV: Plans van Vestingen der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnr. Z48.

Idem, toegang 4.TOPO: Kaartenarchief van de Topografische Dienst en Rechtsvoorgangers, inventarisnr. 17B.