vestingen, forten en vestingbouwers in de Nederlandse archieven tot 1900

Werk aan de Zwolse inundaties en penanten

1697-1789 Onder invloed van Menno van Coehoorn en diens ideeën over ’s lands verdediging met inundaties, worden tussen Zwolle en Hasselt ook voorbereidingen getroffen voor dit type verdedigingswerken. Van Coehoorn laat in 1697 in het Zwartewater, tussen de monding van de Vecht en de stad Hasselt, een afsluiting bouwen. Daarmee kan al het water, komende vanuit het Zwartewater, de Vecht en de stadsgracht van Zwolle (met de daarin uitstromende weteringen), worden opgestuwd. De afsluiting bestaat uit twee gemetselde hoofden op de oevers en zeven pijlers ofwel penanten in de rivier. Tussen de penanten kunnen in geval van een dreigende vijandelijke aanval schotten geplaatst worden. Daarmee wordt dan de rivier afgesloten en overstroomt het water het omringende land.

penanten tussen Zwolle en Hasselt

In de tweede helft van de achttiende eeuw vormen de penanten onderwerp van veel schrijf- en tekenwerk, dat fraai is bewaard in de archieven. Er worden veel kaarten geproduceerd van het gebied, waarop de situatie van de afsluitingswerken goed te zien is. Een mooi voorbeeld is de tweedelige kaart van het betreffende gebied (op twee verschillende schalen) van Samuel Stapff uit 1755, in toegang 4.OSK. In 1774 en 1789 worden nieuwe ontwerpen en technische tekeningen gemaakt. Een groot aantal resoluties, tekeningen en memories van de penanten en de Zwolse-Hasseltse inundaties is bewaard in het archief van J.C. van der Hoop, één van de belangrijke spelers in de vestingwereld vanuit de admiraliteit en marine.

Nationaal Archief, toegang 1.10.42: Archief van J.C. van der Hoop, inventarisnr. 133

Idem, toegang 4.OPG: Plans van Gebouwen en Modeltekeningen van het archief der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnrs. Z7, Z8 en Z10

Idem, toegang 4.OPV: Plans van Vestingen der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnr. H22 en H22a

Idem, toegang 4.OSK: Situatie Kaarten afkomstig van het archief der Genie, inventarisnr. Z9

Idem, toegang 4.OSPV: Situtatieplans van Vestingen der Genie van het Ministerie van Oorlog, inventarisnr. H3

Laat een reactie achter